Steengroevetheater 2025: Een hoop gedoe om niks

Wie: Steengroevetheater Winterswijk
Wat: "Luna, life is a mystery" van Els Damen
Waar: Steengroeve Winterswijk
Wanneer: 9 augustus 2025
Regie: Els Damen

Het was hartverscheurend afgelopen zaterdagavond in de Steengroeve. Aan de ene kant werd getrokken door al die vrijwilligers die aantoonbaar hart en ziel gegeven hadden voor de productie van het jaar, aan de andere kant trok de verveling over het verhaal dat op papier volgens één van de zangers diepgravend en doorwrocht zou zijn geweest, maar in de praktische uitvoering volkomen onbegrijpelijk en  vooral onbelangrijk bleek. 
De eerste kant is de kant van de mensen van de kleding (Yvonne Kremer - Driessen) en het decor (Ido Klein Goldewijk en Wim Klomps) die, zoals elk jaar, zichzelf overtroffen en een meeslepend toneelbeeld realiseerden. Het geweldige orkest en dito koor onder leiding van Gerben Kruisselbrink die speelden en zongen alsof het van te voren opgenomen was. Hetgeen meteen een compliment is voor het nagenoeg perfecte geluid van Theo Jansen. Eindelijk hingen de boxen hoog in de lucht en zijn we af van die hinderlijke geluidtorens op de grond, pal voor het publiek. Een enorme verbetering. Het licht en alle effecten van Pepijn van der Sanden waren het uiteindelijk die mede met de voorgaande elementen voor de meeste mensen de avond redde. 

Want van het verhaal moesten we het niet hebben, vanavond. Luna, de verpersoonlijking van de maan -maar die er ook op woonde- bekijkt ons van bovenaf en verveelt zich. Ze denkt dan het bij ons leuker is. Dat komt omdat ze een oude TV heeft gevonden die het op de maan nog doet ook. Hoe dan? Het vrouwtje op de maan gaat door die TV beelden (vooral films) denken dat het bij ons veel leuker is en komt in een identiteitscrisis die conform de eisen van het genre sprookjes voor kinderen dan weer feestelijk eindigt. Het zal wel, dacht ik na een minuut of 10. Die waren nog best mooi om naar te kijken en te beluisteren maar na de eerste verwondering stortte de belangstelling wel zo'n beetje in. Een eerstejaars student dramaturgie had kunnen uitleggen waarom dat niet zou gaan werken bij dit publiek, maar die is blijkbaar niet geraadpleegd. Jammer, want die had de boel nog wel een beetje kunnen redden.

Maar het werd nog erger. Een stroom van personages, individuen en groepen, werd door Els Damen het toneel opgetoverd zonder uitleg wie ze waren, waar ze vandaan kwamen en waarom ze überhaupt in het verhaal zaten. Namen en achtergronden werden nauwelijks benoemd en omdat vaak niet te zien is wie wanneer aan het woord is zweefden teksten en betekenissen door de Steengroeve alsof het donkere materie betrof waar het heelal mee vol schijnt te zitten, maar die niet aangetoond kan worden. Life is a mystery inderdaad en het begon al met dit verhaal. 
Er is niks tegen een ingewikkeld verhaal, maar dan zou het programmaboekje hulp moeten bieden aan de toeschouwers. Leid ons -amateurs- er een beetje doorheen door het bijvoorbeeld te koppelen aan de opeenvolging van muzieknummers die er gespeeld en gezongen werden. Wie zingt er die solo bijvoorbeeld? Waarom dit lied bij deze gebeurtenis? Het zou me bij de les hebben gehouden. Misschien, want een sprookje voorleggen aan volwassenen is nogal een waagstuk. Het moet een interne logica hebben en meteen een onderliggend belang voor de toeschouwer. We moeten voelen dat het over ons gaat en met een vrouwtje op de maan lukt dat niet. We weten wel dat de maan anders werkt. Ze geeft geen licht.  En we weten ook wel dat TV's op de maan geen beelden van de aarde kunnen ontvangen. Daarom hebben we allemaal kabel-TV.  Nou ja, en dat het gras aan de andere kant van de heuvel groener is, weten we wel. Dat is nou eenmaal zo. Koffie smaakt elders ook beter dan thuis. 

Was er dan helemaal niks te genieten? Oh ja zeker! geen een van de deelnemers faalde! Ik heb bijvoorbeeld bewonderend mijn ogen uitgekeken op Esther Kämink in de rol van Coda die geen woord tekst had maar die met haar energie, bewegingen en geluidjes een mooie commentator was op alle gedoe op de maan. En het decor, de kleding, het licht, de muziek en niet te vergeten de prachtige choreografieën van Lidy Toebes waren een lust voor oog en oor. Maar het was uiteindelijk allemaal een hoop gedoe om niks en het kon de avond -voor wat mij betreft- in ieder geval niet redden. Of, zoals ze in ons omgeving zeggen: "Het sprak mij niet zo aan." daarmee voluit in het midden latend dat het voor andere mensen wellicht een geweldige avond zal kunnen zijn geweest.