Gestolen goed gedijt niet in Borculo

Wie: Openluchtspel Borculo
Wat: "Gokkers bij de Tokkers" door Gerrit Kers
Waar: Openluchttheater Galgenveld in Borculo
Wanneer: Zaterdag 25 juli 2026
Regie: Gerrit Kers

Het is elk jaar een feest om naar Borculo af te reizen om in het schitterend gelegen Galgenveld naar het openluchtspel te gaan kijken. Want de ambience is uniek, het decor ziet er elk jaar prachtig uit en de  organisatie is geweldig. Vanaf dat je aan komt rijden word je begeleid bij het parkeren, het bruggetje over, het programma, de munten,  de koffie, het bier en de hamburgers. Het is een fijn avondje uit.

Ik was gewaarschuwd
De titel van dit jaar had mijn wenkbrauwen wel een beetje doen fronsen want het zou toch niet zo'n ordinair blijspel worden waar spelers als ordinaire lui lekker ordinaire dingen zouden gaan roepen die in het dagelijks leven eigenlijk niet kunnen? Zo'n toneelstuk dat je gedurende het winterseizoen nog wel eens gespeeld ziet worden in louche achterzaaltjes door toneelverenigingen aan het eind van hun levenscyclus. Het zou toch niet? Deze groep die vorig jaar zo geloofwaardig de hele geschiedenis van de Stormramp uit 1925 nagespeeld had zodat we allemaal weer wisten wat er daar gebeurd was? 
Helaas, het bleek de naakte waarheid. 

Zoveel werk
En welke energie daarvoor in de strijd werd geworpen: een prachtig decor, spelers die echt wel wisten hoe je toneel moest spelen en dat vol energie deden. Van hoofdrolspelers tot aan de tekstloze rollen, ze werden met heel veel spelplezier gespeeld. De speciale effecten, een complete motorbende, een brandweerwagen met loeiende sirene, een langsscheurende politieauto, het knorrige karretje van het groenteboertje, een dakloze volkswagen die fonkelde in de avondzon. Het kon niet op. En waarvoor? Voor een uitserst voorspelbaar verhaaltje dat geen böksken aan had. Voor 80% gestolen uit films en serie over de de familie Flodder. En de andere 20% uit een ander blijspel en een moppenboekje. 

Aso's als rolmodel
Vanaf de dag dat films en serie Flodder in de jaren 80 de wegbereiders werden van ongebreidelde platvloersheid, misdadig handelen, grofheid, en onopgevoedheid als hogere kwaliteiten van de gemiddelde Nederlander werd ook het amateurtoneel getracteerd op aso's als de familie Bruinsma of op televisie de Tokkies. Daar kun je makkelijk relativerend over doen, maar het is maar een kleine stap tussen lachen om grove types en grof type worden. Wat je zaait zul je oogsten en ondertussen hebben we een hele samenleving die de naam al niet eens meer waard is omdat er samen niet veel meer geleefd wordt. Kortom. Ik houd niet van dat soort stukken. Ze zijn me te makkelijk.

"Goed is Kwaad en Kwaad is Goed"
Grappig is dan weer wel dat het hele concept van dit openluchtspel gestolen is van Dick Maas, de man die het in zijn stukken nooit zo nauw nam met het verkrachten van eigendoms- en ander recht.
Enfin. De famillie Tok bleek dus een kopie van de familie Flodder inclusief sprakeloze opa in een rolstoel en hoererende tienerdochter die het hoofd van de buurman op hol bracht. Zelfs de zin: "Maar buurman, wat doet u nu?" durfde Gerrit Kers in de strijd te werpen.
En natuurlijk moesten de geciviliseerde buren het afleggen tegen de misdadige grofheid van de Tokkies en stond het publiek te juichen op de banken. Want beschaving moet heden ten dagen bestreden worden en mensen die hun buurt wilden beschermen tegen de rotzooi van een stel aso's was blijkbaar tuig.
Maar toen het verhaal in het derde bedrijf een wending nam met de dreigende komst van een Azielzoekerscentrum draaide het conflict zich nogal ongeloofwaardig om en waren de Tokkies ineens voor de komst van de asielzoekers. Ik weet niet of Gerrit Kers wel eens gekeken heeft naar rellen op plekken waar een AZC komt, maar daar staan de in dit stuk aanbeden Tokkies vooraan. En dat mensen in betere wijken ook tegen AZC's zijn is bekend. Maar die gaan niet zelf staan schreeuwen. Die spreken in stilte hun contacten aan. Of laten Tokkies voor hen schreeuwen.

Weet wat je steelt
Kortom. Het was een zware avond waar we welgeteld drie keer konden lachen om een mop uit een moppenboekje en een ontploffende dixi. Maar dat was het wel zo'n beetje. Als je steelt, steel dan goed en weet wat de waarde is van wat je steelt. Jacobse en van Es waren ook heel foute types maar Van Kooten en De Bie gebruikten hen om de beschaving te behoeden voor dat soort gajes. Dick Maas wilde met zijn familie Flodder gewoon stom geld verdienen zonder zich druk te maken over de effecten ervan en Openluchtspel Borculo kwam niet verder dan het kopiëren van de oppervlakkige verschijningsvormen van deze verhalen. Er werd geen kostbaar schilderij gestolen, maar een fletse kopie.