Gastrecensie voor Seizoenwerk

Keurslagers plegen hun eigen vlees niet te keuren. Theaterdokters ook niet. Daarom was het fijn dat ik in mijn postvak vanmorgen een bespreking vond van "De Ruïne", de voorstelling die ik gisteren met mijn toneelgroep in Silvolde speelde. Hij volgt hieronder. 

Wie: Toneelgroep Seizoenwerk uit Terborg
Wat: De Ruïne (door de groep zelf ontwikkeld)
Waar: Schutterijgebouw Silvolde
Wanneer: 24 januari 2026
Nog te zien: 9 mei in Dorpshuus Varsselder

"Een wijk die moet wijken voor vernieuwing, waar op de reünie, oude relaties na 25 jaar weer bij elkaar komen. Dat is het hart van deze voorstelling.

Schimmen uit het verleden 
Als publiek krijgen we eerst schimmen te zien van het verleden. Letterlijk en figuurlijk: via een schimmenspel horen we de oude stemmen terwijl we kort een inkijkje krijgen in de situaties en de hoofdpersonen. Een ongeluk waarbij moeder en kind snel van plaats moeten wisselen, een meisje dat de burgemeester toespreekt over vernieuwing, een dochter die haar jaloezie op haar zus laat merken, prille liefde bij een bushalte, twee vriendinnen die elkaar beloven voor altijd vrienden te blijven, en twee buren die elkaar niet kunnen luchten of zien.

De voorstelling begint mooi met deze creatieve opening. Dan gaat het doek weg en staan we ineens in het heden. De spelers van toen bereiden zich voor op de reünie. De wijk is inmiddels vernieuwd en floreert, maar zijn de oude bewoners daar wel zo blij mee? En welke bewoners wonen er eigenlijk nog wel? Oude bewoners keren weer terug. Wat volgt is een heerlijke mix van herkenbare types, scherpe dialogen en heerlijk acteerplezier.

Spelplezier
Je ziet dat de spelers er zin in hebben en al weken met plezier repeteren. De rollen zijn zelf door de spelers bedacht en de regisseur heeft er een kloppend verhaal van gemaakt. Bij sommige acteurs lijkt het typecasting, bij andere juist het tegenovergestelde, en dat maakt het gezelschap extra leuk.

De burgemeester is een karikatuur van het ambt, met hoogdravende zinnen uitgesproken in langzame melodische stijl, waar je als publiek gelijk het narcisme vanaf hoort spatten. Je begrijpt waarom dit prestigeproject erdoor is gedrukt. Kloppend bij het karakter is de jonge vrouw naast hem, waar hij gek op is, maar waarvan je je afvraagt wat ze met die kerel moet. En dat vraagt ze zichzelf uiteindelijk ook af. 

We leren de mensen van de Vissenwijk kennen en wat er in die 25 jaar is gebeurd. Een van de twee hartsvriendinnen is achtergebleven waar de ander vluchtte en nu muzikant is in Parijs. Waarom? Dat merken we aan het eind. De jongeman uit het schimmenspel is nu kapitein in het leger; de tokkie-buren die niet zoveel veranderd zijn maar de ruzie met de kappersfamilie ettert nog steeds door.  En waarbij de kinderen de vraag heerst wat slim zijn je nu eigenlijk oplevert en wat nu beter is, blijven of weggaan

Bijzonder element bij deze families is wel dat beide echtparen dubbelrollen zijn.  2 spelers spelen beiden 2 tegengestelde personages. Ze lijken daardoor eigenlijk ruzie met zichzelf te hebben. De psychologie van een acteur ten voeten uit. Knap en zeer grappig gespeeld. 

Scheldwoorden leren
Deze ruzie blijkt er ook eentje met een script waarin je leert hoe je op meer dan 100 (nou ja, bijna 100 dan) hilarische manieren iemand kunt beledigen. Ik heb er helaas niet één onthouden, maar ik kan me voorstellen dat deze uitdrukkingen in de directe omgeving van de spelers nog lang zullen nagalmen.

Een schuldbewuste dochter met een moeder die haar al 25 jaar voor haar karretje (rolstoel) spant en daarnaast bij iedereen non-stop zit te klagen en te stoken: erg grappig en tenenkrommend tegelijk.

Theater in een non-theater
Het stuk wordt gespeeld in de schutterijzaal in Silvolde en de setting is geen standaard schouwburg, maar al roeiend met de riemen die je hebt is het dan ook weer prachtig. Het publiek zit aan de ene kant en de gehele andere zijde is het podium. Dus de schilderijen aan de muur en de bar worden onderdeel van het decor. De vrijwilligers van de schutterij die in de pauze de drankjes schenken, schitteren de hele voorstelling achter de bar. Geen schroom om in beeld te zijn en eigenlijk stoort het ook niemand. Slim ook hoe de changeurs, die na de weinige changementen in het tweede deel (de eigenlijke reünie) niets meer hoeven doen, gewoon onderdeel worden van het spel en zich als personage in de reünie bewegen.

Tot slot
Het geeft een totaalplaatje met prachtige scènes waarbij de emotie ook niet wordt geschuwd. Er zijn naast de humor rake momenten waarin de tranen hoog zitten, die mooi en geloofwaardig worden gespeeld. Je ziet dat de spelers er zin in hebben; de passie spat ervan af. Je merkt dat deze club al weken met zichtbaar plezier repeteert.

Op het eind verliest het stuk helaas wat vaart. Sommige scènes mogen strakker en sneller. Het geheel duurt net iets te lang. Maar het slot is dan weer prachtig met een live gezongen, in het Nederlands hertaald, Frans chanson die het hele verhaal mooi samenvat.

Hoewel Seizoenwerk ook met hun andere opzetten (zoals het naspelen van bekende filmscènes die het publiek mag raden) steeds raak schiet, is deze eerste avondvullende voorstelling ook een pareltje. 9 mei volgt nog een herkansing in Varsselder en dan weet ik zeker dat ze die puntjes op de i zetten.

Dus: pak je agenda, noteer 9 mei 2026 en ga kijken. Seizoenwerk weet hoe je van oude puinhopen een mooie avond maakt. Komt dat zien!"

Paul Hugo Alink