't Buurtschap Sinderen begint zo een volksfeest!

Wie: Toneelgezelschap 't Buurtschap
Wat: "Feesthoedjes en Familiegeheimen" van Rob van Vliet
Waar: Buurtschapshuus Sinderen
Wanneer: 4 september 2025
Regie: Richard Klompenhouwer

Het eerste weekend van september is het altijd feest op Sinderen. De start van dit Sinderensfeest wordt altijd gevormd door de uitvoeringen van toneelgezelschap 't Buurtschap. En het mag te verwachten zijn dat dat een vrolijk spel is waarmee Sinderen en omstreken opgewarmd worden voor het feest. 't Buurtschap kan ook anders, getuige de aangrijpende voorstelling die ik in maart van dit jaar gezien heb. 

Traditioneel en toch origineel
Maar 't Buurtschap is er de groep niet naar om gewoon een boekje uit de kast van toneeluitgeverij Vink te pakken en daar dan maar mee op het toneel te verschijnen. Dit jaar koos de groep ervoor om toneelschrijver Rob van Vliet speciaal voor hen een stuk te laten schrijven. Van Vliet doet dat tegen aantrekkelijke voorwaarden zodat een vereniging zich dat goed kan permitteren en tegelijkertijd de voorwaarden aan de schrijver aan kan reiken waarmee hij aan de slag kan gaan: soort stuk, hoeveel spelers, de duur, etc. Het lijkt me een win-win situatie. Want gezien de plaats die de voorstelling in de gemeenschap inneeemt -aan het begin van het volksfeest- kun je kiezen voor een vrolijk spel. En dat werd het dan ook!

Vakmanschap is meesterschap
We kunnen van 't Buurtschap verwachten dat, welk stuk ze ook opvoeren, de uitvoering ervan kwaliteit heeft.
Regisseur Richard Klompenhouwer weet wat een stuk nodig heeft en vraagt veel van zijn spelers, die hem alle vertrouwen geven. Een stuk opvoeren in het begin van september betekent een kort en krachtig repetitieproces. Dat weet de regisseur en dat weten de spelers. Bij de eerste repetities worden de teksten gewoon gekend. Daar is geen discussie over. Ken je je tekst niet, dan wordt jouw scène overgeslagen. Repeteren op niveau kun je ook pas als spelers hun teksten kennen. Ik ken veel verenigingen waar dat nogal een punt is. 't Buurtschap maakt duidelijk welke winst er gemaakt kan worden als mensen thuis hun teksten leren en niet op de repetitie-avonden. 

Schrijver Rob van Vliet geeft de spelers in het begin van het stuk daarvoor ook heerlijke types om tot leven te brengen. Let wel, die worden niet type-matig gespeeld. ("Types moeten geloofwaardig zijn" zegt de regisseur) Je accepteert als toeschouwer de mensen zoals ze op het toneel worden opgevoerd. Wel mensen met een karteltje er aan, maar anders zijn ze ook niet leuk om naar te kijken. Een zakenman is nou eenmaal veel aan het telefoneren en een "Zweefteef" moet nou eenmaal 's ochtends haar yoga-oefeningen doen. Het worden op het toneel typetjes omdat ze ook alleen maar die 1-dimensionele mensen zijn. Daaruit ontstaat dan vaak de spanning tussen de personages die nodig is om het spel boeiend en verrassend te houden. De auteur slaagt daar goed in, de spelers zijn om van te genieten en de regisseur zorgt voor een compacte en snelle voorstelling!

Over verrassing en het uitkouwen van onknopingen
Nee, erg veel verrassing zit er in zo'n stuk dan niet. Zeker als je al enige kijkervaring hebt, kun je na de eerste twee bedrijven wel zeggen hoe het af zal lopen. Dat is niet erg, want het stuk moet het toch hebben van dat samenspel tussen acteurs en regie.
Meer laakbaar is het dat de schrijver het hele laatste bedrijf gebruikt om de spelers aan elkaar uit te laten leggen hoe de vork aan de steel zat. Iets dat het publiek allang vermoedde dus daar zakt het verhaal wel een beetje in. Liever was het mij geweest dat we de ontknoping zouden zien gebeuren in plaats van te zien worden uitgelegd. Temeer dat de acties juist in de voorgaande bedrijven om van te smullen waren.

Spelers als Monique Breuer die in rol van tante Astrid een precies afgewogen midden houdt tussen een vrouw die wel eens dingen vergeet en een dame op leeftijd die lijdt aan beginnende Alzheimer, houden het stuk mooi op de rails. Dat evenwicht is heel belangrijk want over een dame met Alzheimer zou je namelijk niet kunnen lachen. Ook Emma is als Froukje, een leuke meid uit het platteland van Noord Nederland, een feest om naar te kijken. En zo zijn het vooral de spelers en hun vaardigheden die het verhaal bijzonder leuk maken om naar te kijken.
Maar ja, je bouwt als schrijver wel eens wat op dat aan het eind lastig aan elkaar te knopen valt. Dat zou te veel tijd hebben gekost. Op deze uitleggerige manier werd alles strak om 22.00 uur afgerond en kon het volksfeest dan ook beginnen. Sinderen stond al te popelen. En wij konden tevreden en met een grote glimlach plaats nemen aan de bar, herinneringen ophalen aan het stuk en de eerste biertjes nuttigen voor het Sinderensfeest.

Ja, op deze manier spelen 't Buurtschap en de Oranjevereniging Sinderen en omstreken mooi samen. Dat mag nog wel een paar jaar zo doorgaan van mij.