Almende leerlingentheater klaar voor The Next Step

Wie: Almende Leerlingentheater
Wat: "Offline Farm" van Ingeborg van Dijk
Waar: Almende college Silvolde
Wanneer: 9 april 2026
Regie: Ingeorg van Dijk
Muzikale begeleiding: Arn Kortooms

Vaste prik op mijn lijstje te bezoeken voorstellingen is de jaarlijkse uitvoering van het Almendecollege in Silvolde. Als ik er tenminste op tijd van hoor. Gelukkig stond de voorstelling duidelijk aangekondigd in het Achterhoek Nieuws waarmee het belang van die huis-aan-huisbladen maar weer eens is aangetoond.

Geen premièresfeer
Ik was bij de première en dat is natuurlijk evenzeer een voorrecht als een risico. Want je weet nooit zeker of alles al gesmeerd zal verlopen. Of de teksten en de loopjes en de special effect zullen werken. Of het ingehuurde geluids-en lichtbedrijf alle informatie heeft om kunnen zetten in een pakkend lichtplan en goed geluid! Dat risico wordt bij het professionele theater afgedekt met een glas champagne en een bitterbal, maar daarop hoefden we niet te rekenen op een middelbare school met een gezond-leven-missie.
Nou ja, zo erg bleek dat niet want de spelers stonden krachtig op het toneel en de mannen achter de knoppen van T3-licht en geluid verstonden hun vak. De zaal zat vol verwachting vol met ouders en familieleden en een enkele belangstellende. Dus het kon beginnen. 

Offline Farm

Het openingslied maakte het publiek al meteen duidelijk dat wat we te zien zouden krijgen zich in het jaar 2050 zou afspelen. Los van het goed gespeelde en gezongen lied, was me de reden daarvan niet duidelijk. Alles wat we vanavond te zien zouden krijgen was net zo actueel als dat alle grootmachten geleid worden door dictators.

Want het gegeven dat de jeugd met haar social-mediagedrag onder een vergrootglas van opvoedend Nederland en haar overheid ligt, is nu aan de hand. Dat mensen voor misdragingen in die digitale wereld veroordeeld kunnen worden is ook niet iets van over 25 jaar en dat de straf alternatief ondergaan wordt in een werk-omgeving staat als idee zelfs alweer onder druk. 8 maanden -als herprogrammering- moeten werken op een boerderij-zonder-bereik is nou niet direct een straf waar Amnesty International wakker van ligt. De gemiddelde boer, boerin en hun kinderen weten niet beter. Hun dagelijks werk bestempelen als straf lijkt me meer een gedachte van verwende nesten uit het Westen. Maar goed, deze kaders van het verhaal zijn met een glimlach geaccepteerd en dan kunnen we ook gaan genieten van het spel.

Best wel best spel

Ik was wat bezorgd toen na de eerste paar scènes slechts een viertal spelers in beeld was gekomen, en één docent. Ik dacht: "Zo klein zal dat groepje na vorig jaar toch niet zijn geworden?" Maar gelukkig, de rest van de groep bleek al eerder opgesloten in de Offline Farm en toen de drie hoofdpersonen daar ook eenmaal toe waren veroordeeld werd het toneel bevolkt door een heerlijk diverse groep van goed spelende jongeren. Allemaal gaven ze duidelijk vorm aan de enigszins een-dimensionale personages die ze speelden, waardoor er toch heel veel te kijken was. Zoveel teksten kregen de meesten nou ook niet om een echt karakter te spelen, en dat was wel jammer, want je kon zien dat deze spelers tot veel meer in staat waren. Sommigen popelden bijkans van het podium. 

Orkest en koor ook

Het best was de potentie van de groep te merken aan de momenten waar de gebeurtenissen ondersteund werden met muziek en zang. Ik noemde al het openingsnummer dat echt een fijne start van de avond was. Veruit het mooiste moment van de avond lag daarnaast in het duet dat hoofdpersoon Juul (Eva ten Have) en haar oma (Karin Melchers) samen zongen. Daarin kwamen spel en muziek en zang samen tot de theatraliteit die je zoekt in zo'n voorstelling. Natuurlijk, Melchers is een podiumpersoonlijkheid die toevallig de afslag muziekdocent heeft gekozen maar een afslag naar professioneel theater had ook gekund. Des te meer respect voor Eva ten Have die zich daardoor niet van het  toneel liet blazen maar sterk tegenspel bood!

Het orkest onder leiding van Arn Kortooms mag zich ook in de handen wrijven met zo'n muzikaal leider zoals wij ons als publiek in de handen mochten wrijven met zo'n orkest. Gelukkig goed zichtbaar in beeld zodat we hen echt konden zien werken. Fijn hoor. Dat houdt ons bij de les. 

Theatraliteit

Het stuk is geschreven in samenwerking met de leerlingen, zo zegt het programmaboekje. En dat leek ook te merken. Omdat regisseuze Ingeborg van Dijk ook als scriptschrijver in datzelfde boekje stond, ga ik ervan uit dat de leerlingen input gaven aan dat verhaal. Maar daar had ik van de schrijfster net iets meer output willen hebben. Het stuk blijft nogal eendimensionaal. "plat" zou je ook kunnen zeggen, maar dat klinkt zo... plat. Het verhaal van drie tieners die veroordeeld worden tot een (sociale) diensttijd en daar een kampbaas aantreffen die ook niet helemaal zuiver op de graat is, is een beetje kinderachtig en doet weinig recht aan wat jongeren in deze leeftijd aan inhoudelijke worstelingen en vragen hebben. Ik miste in het verhaal extra verhaallijnen, inzage in de beweegredenen van de personages, ontwikkelingen van de karakters en twists in de verhaallijn. Dingen die theater zo mooi kunnen maken.

Maar, eerlijk is eerlijk, dit is origineel, zelfgeschreven theater en ik geef het je te doen hoor, om voor alle 20 personages een pakkende en relevante rol te maken. Daarvoor zijn juist die extra verhaallijnen belangrijke hulpmiddelen. Die geven ruimte aan een verdieping van de problematiek. Nu zat het "kamp" vol "veroordeelden" maar had de boer enkel zichzelf en 1 hond om die grote groep onder de duim te houden. Dat is niet erg geloofwaardig. Een groepje bewakers zou zomaar een andere dimensie hebben binnen kunnen brengen. En waarom niet een wat uitgebreider thuisfront gemaakt? De geweldige oma van Juul wordt onzichtbaar voor het publiek en zonder aanleiding achteloos in de vuilnisbak geplemd en dat was toch jammer.

Kortom

Het Almende leerlingentheater is groter gegroeid. Het biedt aan veel leeringen een plek om te groeien en te stoeien met dat theater (en dus met het leven zelf). De school neemt het theater serieus te zien aan de plaats die het inneemt en de kosten en moeite die eraan worden besteed. Nu is het wat mij betreft tijd voor the next step: Meer theatraliteit, betere verhalen en de leerlingen ook wat dat betreft op een ander niveau brengen dan het groep-8-niveau waarmee ze de school binnenkomen. Alle ingrediënten zijn ervoor aanwezig.